ประเพณีวิ่งควาย

ประเพณีวิ่งควาย

ประเพณีวิ่งควาย
         ตั้งแต่โบราณมา กระบือหรือควายเป็นสัตว์ที่มีบุญคุณกับชาวนา ไถนา ทำงานในท้องนามาอย่างเหน็ดเหนื่อยหลายเดือน เพื่อเป็นการตอบแทนความดีของควาย เมื่อถึงวันขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๑ ชาวนาจะช่วยกันอาบน้ำ แต่งตัวให้ควายของตัวเองจนสวยงามด้วยผ้าแพรและลูกปัด เพื่อเป็นการทำขวัญควาย หยุดงานในนาแล้วจูงควายเข้าเมืองมาเพื่อให้ควายได้พักผ่อน และได้พบปะสังสรรค์ เลี้ยงดูควายอย่างดี จัดให้มีการแข่งวิ่งควายที่จัดสืบเนื่องมากว่า ๑๐๐ ปี เกิดเป็นประเพณีวิ่งควายประจำจังหวัดชลบุรีที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปไกล

ประเพณีวิ่งควาย เป็นงานประเพณีที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีของจังหวัดชลบุรี และเป็นประเพณีหนึ่งเดียวในประเทศไทยที่จัดมายาวนานกว่า ๑๐๐ ปี  โดยจะจัดงานก่อนวันออกพรรษา ๑ วัน หรือวันขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๑

ที่มาของประเพณีนี้ เริ่มจากในช่วงก่อนวันออกพรรษา ชาวนาจะนำผลผลิตทางการเกษตรบรรทุกใส่เกวียนเทียมควายมาขายที่ตลาด ระหว่างที่ค้าขาย ก็จะจูงควายไปผูกไว้ที่ลานกว้างในบริเวณวัด บางก็จูงมาอาบน้ำล้างตัว เมื่อควายหลายตัวมาอยู่รวมกัน เจ้าของควายก็มีการอวดควายของตนเองกันว่าควายของใครอ้วนท้วนสมบูรณ์ดีกว่ากัน และมีการแข่งขันวิ่งควายเพื่อประลองกำลังของควายแต่ละตัว บางก็เชื่อว่า ครั้งหนึ่งควายที่ชาวบ้านเลี้ยงไว้ช่วยงานเกิดล้มตายโดยไม่ทราบสาเหตุเป็นจำนวนมาก มีพระธุดงค์รูปหนึ่งผ่านมาพอดี จึงแนะนำให้ชาวนาจัดพิธีบูชาเทพเจ้าประจำเมืองขึ้น และขอให้เทพเจ้าช่วยให้ควายหายป่วย หลังจากนั้นควายก็หายป่วย ชาวบ้านจึงนำควายออกมาวิ่งเพื่อเป็นการแก้บน และกลายเป็นประเพณีที่จะต้องจัดขึ้นทุกปีหลังสิ้นฤดูเพาะปลูกทำนาแล้ว

ความสำคัญ 
ประเพณีวิ่งควาย เป็นประเพณีเกี่ยวกับอาชีพเกษตรกรรม ซึ่งตกทอดมาจากบรรพบุรุษจนถึงปัจจุบัน จุดมุ่งหมายเพื่อให้ชาวบ้านได้เตรียมของไปถวายวัด ปัจจัยไทยธรรมได้พักผ่อนและได้สังสรรค์กันระหว่างชาวบ้านซึ่งเหนื่อยจากงานและให้ควายได้พักเนื่องจากต้องตรากตรำในการทำนา ปัจจุบันประเพณีวิ่งควายเป็นประเพณีของจังหวัดชลบุรี โด่งดังเป็นที่รู้จักของชาวไทยและต่างประเทศ
พิธีกรรม 
ประเพณีวิ่งควาย จะจัดในช่วงเช้า เพื่อให้ควายได้พักจากการไถนา ชาวไร่ชาวนาจะนำควายมาประดับตกแต่งอย่างสวยงาม ชาวไร่ชาวนาที่มาด้วย ก็ขี่ควายเดินไปตามตลาดและวิ่งอวดประกวดกันเป็นที่สนุกสนาน ปัจจุบันนำควายมาประกวดความสมบูรณ์และประลองฝีมือโดยจัดให้มีการแข่งขันวิ่งควาย