ความสำคัญ ประเพณีไทย ภาคอีสาน

บุญข้าวจี่

ข้าวจี่ คือข้าวเหนียวที่นึ่งสุกแล้ว นำมาปั้นขนาดประมาณกำมือ บางครั้งจะมีการใส่ไส้น้ำอ้อย(น้ำตาลแดง) หรือทาเกลือให้ทั่วก่อน นำไปปิ้งไฟให้สุกด้วยวิธีวางบนถ่านไฟ(การจี่) จนสุกเหลือง ทาด้วยไข่จนทั่ว แล้วปิ้งไฟต่อให้สุกทั่ว มีกลิ่นหอม “บุญข้าวจี่” เป็นงานบุญประเพณีของชาวอีสาน ทำกันในเดือนสาม หรือเรียกว่า บุญเดือนสาม เมื่อถึงวันทำบุญชาว บ้านจะทำการจี่ข้าวกันตั้งแต่เช้ามืดจากบ้านของตน บางแห่งอาจนำข้าว และฟืนไปรวมกันที่วัด แล้วทำการจี่ข้าวร่วมกัน เป็นการร่วมกันทำบุญ เสริมสร้างความสามัคคีกัน เมื่อนำข้าวจี่มารวมกัน ครั้นถึงเวลาพระภิกษุ สามเณรจะมานั่งที่อาสนะ ประธานในพิธีนำญาติโยมอาราธนาศีล พระภิกษุให้ศีล ญาติโยมรับศีล แล้วกล่าวคำถวายข้าวจี่ จากนั้นจะนำข้าวจี่ไปใส่บาตรพระ ซึ่งตั้งบาตรเรียงแถวไว้ตามจำนวนพระ และถวายภัตตาหารพระ เมื่อพระฉันท์เสร็จ จะให้พรญาติโยมเป็นอันเสร็จพิธี ความเชื่อเรื่องเหตุของประเพณีบุญข้าวจี่นั้น เนื่องจากแทงบอลออนไลน์ในเดือนสาม เป็นเวลาที่ชาวนาหมดภาระการทำนา จึงอยากร่วมกันทำบุญข้าวจี่ถวายพระสงฆ์ นอกจากนี้ยังมีมูลเหตุที่เป็นเรื่องเล่ากันว่า เมื่อครั้งพระพุทธเจ้ายังมีพระชนมายุอยู่ครั้งหนึ่งได้เสด็จไปประทับที่กรุงราชคฤห์ มีนางทาสีคนหนึ่งชื่อ นางปุณณา นางต้องไปตักน้ำไกลจากบ้านทุกวัน นางจึงต้องเตรียมอาหารไปด้วย โดยนำข้าวผสมรำอ่อน ปั้นเป็นก้อนย่างไฟจนสุกเกรียมวันหนึ่งขณะนางเดินไปตักน้ำ เห็นพระพุทธเจ้าเสด็จผ่านมา นางเกิดศรัทธาอยากถวายสิ่งใดสิ่งหนึ่ง แต่นางยากจนมีเพียงปั้นข้าวจี่ติดมือมา จึงได้ถวายปั้นข้าวจี่ ด้วยใจหวั่นเกรงว่า พระพุทธเจ้าจะโยนทิ้งเสีย แต่ตรงกันข้าม พระพุทธองค์รับปั้นข้าวจี่แล้วทรงเสวยจนหมดต่อหน้านาง เพราะทรงทราบดีว่าการทำบุญขึ้นอยู่กับศรัทธา ไม่ใช่ราคาของสิ่งที่ทำบุญ แล้วจึงทรงเทศน์โปรดนางปุณณา นางปุณณาซาบซึ้งรสพระธรรมมาก จนบรรลุโสดาปัตติผล ตั้งแต่นั้น ศาสนิกชนก็ทำบุญข้าวจี่สืบมา

อัตลักษณ์ (ที่โดดเด่น)
วันทำบุญข้าวจี่ซึ่งมักจะเป็นวันเพ็ญเดือนสาม ทุกครัวเรือนในหมู่บ้านจัดเตรียมข้าวจี่ แล้วนิมนต์พระสงฆ์มารวมกันที่ศาลาโรงธรรมญาติโยมจะมาพร้อมกันแล้วอาราธนาศีล ว่าคำถวายข้าวจี่เส็จแล้วเอาข้าวจี่ไปใส่บาตร พระ สงฆ์สวดมนต์จบแล้ว ญาติโยมยกอาหารคาวหวานไปถวายพระฉันเสร็จแล้วอนุมโทนาเป็นการเสร็จพิธีถวายข้าวจี่ ในปัจจุบันชาวบ้านนอกจากจะทำบุญข้าวจี่แล้วยังทำบุญมาฆบูชา เป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาอีกวันหนึ่ง

ความสำคัญและคุณค่าทางสังคมและทางจิตใจที่มีในวิถีการดำเนินชีวิตของชุมชน นั้นๆ
ประเพณีบุญข้าวจี่เป็นประเพณีที่ปฏิบัติสืบทอดกันมาช้านานจากอดีตถึงปัจจุบัน เป็นการร่วมกันทำบุญ และเสริมสร้างความรักความสามัคคีในชุมชน